Важное

Аан дойдуну аймаабыт коронавирус инфекция

Аан дойдуга ыалдьыбыт киһи ахсаана күн бүгүн 200 тыһыынчаттан таҕыста. Джонс Хопкинс аатынан университет онлайн карта оҥорон статистиканы көрдөрөр. Ыарыынан ордук сүһүрбүт дойдуларынан Китай, Италия, Иран, Испания, Германия, Соҕуруу Корея, Франция, Америка холбоһуктаах штата, Швейцария, Великобритания буолаллар. Россияҕа эмиэ киирдэ.

Коронавирус диэн вируснай ыарыы. Биллэринэн 4 вирус көрүҥэ сылдьар (НСоV-229E, ОC43,  NL63, HKU1). Саҥа вирус Аан Дойду доруобуйатын харыстабылын тэрилтэтинэн тохсунньу 12 күнүгэр 2020 сыллаахха 2019-nCOV ааттаммыта. Бу вирус көтөр кутуйахха баар вирус курдук биллибэт биричиинэлээх. Вирус сайдыыта, төһө уһуннук киһи ис органыгар сылдьара ситэ үөрэтиллэ илик. Ухань диэн Кытай куоратыттан, Хубэй провинциятыттан тарҕанан, Европаҕа, Америкаҕа, Азия дойдуларыгар, салҕыы Россияҕа киирдэ. Бастакы инфекция кимтэн тарҕаммыта биллибэт, маҥнайгы ыалдьааччы Ухань куоракка көтөр кутуйах, эриэн үөн, дьиэ кууруссата атыыланар атыы-эргиэн кииниттэн барбыта сабаҕаланар.

Ыарыы салгынынан ыалдьыбыт киһи ытырдыннаҕына, сөтөлүннэҕинэ,кэпсэтиигэ, бородуукта, мал-сал нөҥүө бэриллэр. Ыарыы инкубационнай кэмэ 14 күн. Ыалдьыбыт киһи кыраадыһа 39 тиийэ тахсар, кураанаҕынан сөтөллөр, тыына кылгыыр, сылаарҕыыр, былчыҥнара, төбөтө, иһэ ыалдьар, түөһүн иһэ ыарыыр, сүрэҕэ көбөр, хотуолуур. Ыарыһах тыына кылгыыра ыалдьыбытын кэннэ 7-8 суукатыгар  күүһүрэр, ыарыы чэпчэки, орто, ыарахан формаларга арахсар. Ыарахан форманан ордук саастаах кырдьаҕас дьон ыалдьаллар. Ыалдьыбыт киһи бырааһы дьиэтигэр ыҥырар.

Оҕолор уонна эдэр дьон үксүгэр бу  ыарыыны чэпчэкитик ылыналлар. Ыалдьыбыт киһи ринофарингиттан саҕалаан бронхит, бронхиолит, пневмонияҕа тиийэ сүһүрүөн  сөп. Ыалдьыбыт киһи туспа инфекционнай балыыһаҕа бокса палатаҕа сытыахтаах, мааската иккилии чаас буолаат уларыйыахтаах, илиитин чаастатык суунуохтаах, салҕыы эмчиттэр илиилэригэр киирэр. Республика таһыттан командировкаттан, үөрэнэн, онтон да атын биричиинэлэринэн кэлбит олохтоох тута Роспотребнадзорга эрийэн этэр, Республика үрдүнэн суһал көмө төлөпүөнэ үлэлиир- 88001001403. Улууспутугар баһылык А.Т.Ноговицын салайааччылаах оперативнай штаб үлэлиир. Обсервационнай койкалар арылыннылар. Эмчиттэр ыарыһах эпидемиологическай туругун ыйытан, лабораторнай чинчийиилэрин оҥорон, тустаах сытан эмтэнэр балыыһатыгар илдьэллэр.

Ыалдьыбат сыалтан харыстанар ньымалар

1.Маасканы туһаныы, иккилии чаас буолаат уларытан иһии.

2.Илиини чаастатык сууна сылдьыы, убаҕас бактрициднай салфеткалары туттуу.

3.Дьиэни чаастатык салгылатыы, кварцтааһын, дезсредстволары туһанан иккилии чаас буолаат быыллааһын оҥоруу.

4.Элбэх киһи сылдьар сиригэр сылдьыыны туттунуу

5.Сылаас ууну элбэхтик иһии

6.Битэмииннээх аһы, олохтоох бородууксуйалары аһылыкка туттуу.

7.Хроническай ыарыылах дьон сэрэхтээхтик сылдьан, куруук иһэр эмтэрин тохтоппокко иһии.

Доруобуйа харыстабылын министерствотын бирикээһинэн былаанынан киирэр ыарыһахтар сытар балыыһаҕа киирэллэрэ, диспансеризация, медицинскэй көрүү, специалистар улуустарга, нэһилиэктэргэ тахсан көрөллөрө тохтуур.

Тэрилтэлэргэ үлэһиттэр үлэ чааһын иннинэ уонна үлэ чааһын бүтүүтэ кыраадыстарын мээрэйдэнэллэр, үлэлиир сирдэрин салгылаталлар, кварцтыыллар, дезсредство састааптаах уунан инчэҕэй быыллааһын оҥороллор.

Убаастабыллаах Чурапчы улууһун олохтоохторо! Бу харыстанар ньымалары туттуоҕун! Уодаһыннаах ыарыыны этэҥҥэ аһарыаҕын!

 

Киин балыыҺа кылаабынай бырааҺын солбуйааччыта, инфекционист быраас  Седалищева А.В.